Jakie klasy podatkowe występują w Niemczech?

Klasy podatkowe w Niemczech – wszystko, co należy wiedzieć

Niemieckie klasy podatkowe wielu osobom mogą wydawać się skomplikowane. Przede wszystkim dlatego, że system podatkowy naszych zachodnich sąsiadów znacznie różni się od tego obowiązującego w Polsce. Jakie klasy obowiązują w Niemczech, kto zostaje do nich przypisany i kiedy można zmienić klasę podatkową? Odpowiedź znajdziesz w tym artykule.

Klasy podatkowe w Niemczech – najważniejsze informacje

Na terenie Niemiec w 2022 roku – podobnie jak w roku 2021 i latach poprzednich – obowiązuje 6 klas podatkowych. W zależności od tego, do której klasy przynależy podatnik, inaczej wyznaczana jest stawka potrącanego podatku. Dla każdej z tych grup inna jest także wysokość kwoty wolnej od podatku. Podatek w Niemczech ma charakter progresywny i waha się od 14 do ponad 40%).

Wszystko to jest dość skomplikowane, zwłaszcza w porównaniu do polskiego systemu podatkowego, w którym obwiązują dwa progi podatkowe – 17 oraz 32%, przypisywane według osiąganych dochodów. W Niemczech przynależność do określonej klasy podatkowej zależy także od sytuacji życiowej podatnika (nie tylko od wysokości osiąganych dochodów). Klasę podatkową możemy zatem zdefiniować jako przypisane ze względu na sytuację osobistą i materialną obciążenie podatkowe.

1. klasa podatkowa w Niemczech

Klasa pierwsza obejmuje osoby prowadzące jednoosobowe gospodarstwo domowe. W tej grupie znajdują się zatem także wdowcy (którzy stracili współmałżonka co najmniej dwa lata wcześniej), rozwodnicy i pary, które przebywają w separacji. Klasa nr 1 przypisywana jest także osobom, których formalny partner życiowy przebywa poza granicami Unii Europejskiej.

Obowiązująca stawka podatkowa dla pierwszej klasy to w przybliżeniu 28% (tyle procent podatku potrącane jest od dochodów podatnika). Wysokość rocznej kwoty wolnej od podatku dla tej grupy podatników wynosi w 2021 roku 9744 euro (w roku 2020 było to 9 408 euro).

Miesięczny dochód wolny od podatku dla klasy pierwszej to 983 euro. Naliczane stawki podatkowe (zaliczki potrącane w każdym miesiącu z wynagrodzenia) są w tym przypadku relatywnie wysokie, ewentualny nadpłacony podatek można jednak odliczyć na koniec roku.

2. klasa podatkowa w Niemczech

To stosunkowo wąska grupa. Kwalifikują się do niej osoby samotnie wychowujące dzieci i pobierają na nie zasiłek rodzinny. Aby zostać przypisanym do drugiej klasy podatkowej, należy złożyć odpowiedni wniosek w niemieckim urzędzie skarbowym. Ulgę podatkową można uzyskać w sytuacji, kiedy dziecko jest wychowywane bezpośrednio przez osobę pobierającą świadczenie i mieszka z nią w tym samym gospodarstwie domowym. 

Roczna kwota wolna od podatku w 2021 roku 9744 euro (w 2020 było to 9 408 euro).

Miesięczny dochód wolny od podatku dla drugiej klasy podatkowej w Niemczech wynosi 1178 euro.

3. klasa podatkowa w Niemczech

Trzecia klasa podatkowa dotyczy przede wszystkim osób pozostających w związku małżeńskim lub potwierdzonym urzędowo związku partnerskim. To najobszerniejsza niemiecka klasa podatkowa. Obejmuje także osoby owdowiałe do roku od śmierci współmałżonka. Trzeba mieć na uwadze, że do klasy trzeciej można zaliczyć jedynie współmałżonków, których partner znajdzie się w piątej klasie podatkowej, lub też jest bezrobotny. Gdy jeden ze współmałżonków wybrał 3. klasę podatkową, drugi zostaje automatycznie przeniesiony do klasy 5.

Aby obciążenia podatkowe były mniejsze, 3. klasę podatkową powinien wybrać małżonek, który osiąga wyższy dochód. Ile procent podatku obowiązuje 3. klasę podatkową? Obecnie jest to około 26%. Roczna kwota wolna od podatku wynosi 19 488 euro w 2021 roku (za rok 2020 było to 18 816 euro). Miesięczny dochód wolny od podatku wynosi 1862 euro.

4. klasa podatkowa w Niemczech

Obejmuje małżeństwa, które nie zgłaszają przynależności do żadnej innej klasy podatkowej – jeśli nie wybiorą żadnej kategorii, oboje zostaną przypisani do klasy czwartej. Znajdą się tutaj także automatycznie po zawarciu małżeństwa lub zgłoszenia meldunku w Niemczech.

Ta klasa jest opłacalna wtedy, kiedy dochody małżonków są zbliżone. W przeciwnym razie warto, aby partner osiągający wyższe dochody wystąpił o przypisanie do klasy trzeciej (wówczas – tak jak wspomnieliśmy wcześniej – drugi partner zostanie automatycznie przypisany do piątej).

Roczna kwota wolna od podatku to 9 744 w 2021 roku, w 2020 roku było to 9 408 euro.

Miesięczny dochód wolny od podatku dla klasy 4. wynosi 983 euro.

5. klasa podatkowa w Niemczech

Jeśli jeden z partnerów wybrał trzecią klasę podatkową, drugi jest automatycznie przypisany do piątej. Miesięczny dochód wolny od podatku to 104 euro miesięcznie.

6. klasa podatkowa w Niemczech

W tej grupie znajdują się osoby, które mają więcej niż jedno źródło dochodu (wykonują dwie prace lub więcej). W takim przypadku w ramach szóstej klasy zostaje opodatkowany dochód pochodzący z drugiego miejsca zatrudnienia. Dla 6. grupy podatkowej nie przewidziano kwoty wolnej od podatku.

Klasy podatkowe Niemcy – która będzie najkorzystniejsza?

Zazwyczaj korzystnymi rozwiązaniami są klasa 1 (dla osób samotnych, przypisywana automatycznie), klasa 2. (dla osób samotnie wychowujących dziecko) oraz klasa 3. w połączeniu z 5. (dla współmałżonków, których dochody są nieproporcjonalne). Jeśli natomiast małżonkowie zarabiają podobnie, korzystna może okazać się automatycznie przypisywana konfiguracja (oboje partnerzy pozostają w klasie 4.). 

Trzeba jednocześnie pamiętać, że obciążenia podatkowe mogą w praktyce być podobne, niezależnie od wybranego wariantu. Główną różnicą będzie wtedy kwota podatku, jaką urząd pobiera okresowo w formie zaliczek. W klasach podatkowych z wysokimi składkami podatnik może zwykle liczyć na zwrot nadpłaconego podatku po zamknięciu roku podatkowego, oraz odwrotnie – niskie składki miesięczne lub kwartalne mogą oznaczać nawet konieczność dopłaty przez podatnika na koniec roku rozliczeniowego. Wszystko to sprawia, że trudno jednoznacznie wskazać, która klasa podatkowa jest najkorzystniejsza – zwykle zależy to od kilku czynników (w tym także od dochodów współmałżonka) i kwestię tę warto rozpatrywać indywidualnie.

Kiedy można zmienić klasę podatkową w Niemczech?

Przejście do innej klasy podatkowej jest możliwe w momencie zmiany stanu cywilnego oraz sytuacji osobistej (zawarcie ślubu, związku partnerskiego, ale także separacja, rozwód, czy śmierć współmałżonka).

Osoby prowadzące jednoosobowe gospodarstwo domowe są automatycznie przypisywane do pierwszej klasy podatkowej. Możliwa jest zmiana na klasę drugą (dotyczy samotnego wychowywania dzieci).

Możliwe jest także omówione wyżej przejście jednego współmałżonka do trzeciej klasy podatkowej. Wtedy kombinacja podatkowa zmieniana jest z automatycznej (4/4) na kombinację 3/5 – drugi partner zostaje przeniesiony do klasy piątej.

Jak zmienić klasę podatkową w Niemczech?

Aby zmienić klasę podatkową w Niemczech, należy udać się do tamtejszego urzędu skarbowego (Finanzamt) i złożyć odpowiedni wniosek. Jeśli nie wiesz, do jakiej grupy należysz, możesz poprosić urząd o wydanie odpowiedniego zaświadczenia (zazwyczaj wydawane jest od ręki). Do urzędu można również zadzwonić lub wysłać wiadomość pocztą elektroniczną.

Czas oczekiwania na zmianę klasy podatkową jest różny, na rozpatrzenie wniosku trzeba czekać zwykle kilka-kilkanaście dni roboczych. Klasę podatkową można zmienić dwa razy w roku, w wyjątkowych sytuacjach (takich jak na przykład śmierć partnera) także częściej.

Niemiecka klasa podatkowa a zwrot podatku

Od klasy podatkowej w dużej mierze zależy wysokość ewentualnego zwrotu podatku po rozliczeniu danego roku. Warto wiedzieć, że w wielu przypadkach osoba pracująca w Niemczech ma także prawo do wielu ulg i odliczeń. Nie są one jednak przyznawane automatycznie – zwykle należy o nie zawnioskować. Mowa tutaj na przykład o zasiłku rodzinnym Kindergeld, odliczeniu kosztów mieszkania, dojazdu do miejsca pracy, czy nawet pracy zdalnej. Aby uzyskać oczekiwaną kwotę zwrotu, a także otrzymać dostępne świadczenia dodatkowe, rozliczenie warto powierzyć specjalistom. 
Jeśli chcesz uzyskać najwyższy dostępny w Twojej sytuacji zwrot podatku z Niemiec, skontaktuj się z nami. Pomożemy Ci odzyskać należną kwotę, w najszybszym możliwym terminie.

Jeśli potrzebujesz pobrać dokumenty potrzebne do zwrotu podatku z Niemiec lub zaświadczenie do Kindergeld, sprawdź naszą stronę.