HM Revenue and Customs (HMRC)
HM Revenue and Customs (HMRC) to brytyjski rządowy departament odpowiedzialny za zbieranie podatków, administrowanie celami oraz nadzorowanie systemu świadczeń społecznych w Wielkiej Brytanii. HMRC powstał 18 kwietnia 2005 roku z połączenia dwóch historycznych instytucji: Inland Revenue (urząd podatków bezpośrednich) oraz HM Customs and Excise (urząd ceł i akcyzy).
Połączenie było efektem O’Donnell Review z 2004 roku, która zaleciła reorganizację brytyjskiego systemu podatkowego w celu zwiększenia efektywności. Decyzję ogłosił kanclerz skarbu Gordon Brown w budżecie z 17 marca 2004 roku. Pomysł łączenia obu urzędów nie był nowy – pierwszą próbę podjął już William Gladstone w 1862 roku, a w 1909 roku faktycznie doszło do czasowego połączenia, które zostało cofnięte i przywrócone dopiero w 2005 roku.
HMRC funkcjonuje jako departament pozaministerialny, co oznacza, że podlega bezpośrednio Parlamentowi poprzez Skarb Państwa i ma względną niezależność operacyjną. Departament składa się z czterech głównych działów zarządzanych przez dyrektorów generalnych: Personal Tax Division (podatki od osób fizycznych), Corporate/Business Tax Division (podatki od przedsiębiorstw), Benefits and Credits Division (świadczenia i kredyty podatkowe) oraz Reporting and Compliance Enforcement Division (sprawozdawczość i egzekwowanie przepisów).
HMRC odpowiada za administrowanie szeroką gamą podatków bezpośrednich (Income Tax, Corporation Tax, Capital Gains Tax, Inheritance Tax), podatków pośrednich (VAT, akcyza, cła, Stamp Duty Land Tax) oraz podatków środowiskowych (Air Passenger Duty, Climate Change Levy). Dodatkowo administruje świadczeniami społecznymi jak Child Benefit, Tax Credits, Statutory Sick Pay i Statutory Maternity Pay, a także egzekwuje płacę minimalną i nadzoruje przepisy przeciwko praniu pieniędzy.
Departament wykorzystuje różne systemy podatkowe: Self Assessment dla osób prowadzących działalność gospodarczą i mających dochody nieobjęte systemem PAYE oraz system PAYE (Pay As You Earn) dla automatycznego potrącania podatków u źródła od wynagrodzeń. HMRC intensywnie rozwija usługi cyfrowe, oferuje aplikację mobilną oraz realizuje program Transformation Roadmap, który ma na celu pełną cyfryzację systemu podatkowego do 2030 roku.
HMRC posiada także szerokie uprawnienia egzekucyjne poprzez Fraud Investigation Service (FIS) z prawem do aresztowania, przeszukiwania pomieszczeń, inwigilacji i konfiskaty majątku. Criminal Taxes Unit, utworzona w 2006 roku, specjalizuje się w walce z zorganizowaną przestępczością podatkową i oszustwami na dużą skalę.
W roku podatkowym 2023-24 HMRC zebrał 829,2 miliarda funtów, osiągając 94,7% efektywność poboru podatków. Tax gap (różnica między należnymi a pobranymi podatkami) wynosi 5,3%. Departament inwestuje około 300 milionów funtów w modernizację systemów compliance i zwalczanie przestępczości podatkowej, oferując obywatelom różnorodne kanały komunikacji poprzez linie telefoniczne, korespondencję, aplikację mobilną i witrynę gov.uk/hmrc.
