Duński system emerytalny pozwala obywatelom Unii Europejskiej nabyć prawo do świadczeń nawet przy stosunkowo krótkim okresie pracy w tym kraju. Nie oznacza to jednak, że po kilku latach zatrudnienia można liczyć na pełną emeryturę. Wysokość świadczenia zależy przede wszystkim od długości okresu pracy i czasu pobytu w Danii, wieku emerytalnego oraz rodzaju przysługującej emerytury.
Jak działa system?
Duński system emerytalny opiera się na kilku filarach. Najważniejsze z nich to:
- państwowa emerytura folkepension,
- obowiązkowy system ATP (Arbejdsmarkedets Tillægspension),
- pracownicze programy emerytalne,
- prywatne oszczędności emerytalne.
Dla większości Polaków pracujących w Danii najważniejsze znaczenie mają dwa pierwsze elementy – folkepension oraz ATP. Folkepension jest podstawowym świadczeniem państwowym finansowanym z podatków, natomiast ATP działa jako dodatkowy system emerytalny oparty na składkach odprowadzanych podczas pracy.
Po ilu latach pracy przysługuje emerytura w Danii?
To najczęściej zadawane pytanie przez osoby pracujące za granicą. W przypadku obywateli Unii Europejskiej, w tym Polaków, prawo do duńskiej emerytury państwowej może powstać już po jednym roku legalnej pracy i pobytu w Danii.
Nie oznacza to jednak prawa do pełnej emerytury. Po jednym roku pracy można uzyskać jedynie proporcjonalną część świadczenia. Wysokość emerytury zależy od liczby lat, przez które dana osoba była objęta duńskim systemem emerytalnym. Okresy zatrudnienia nie muszą być ciągłe. Liczy się łączny czas pracy i pobytu uwzględniany przez duński system emerytalny.
Ile lat trzeba przepracować, aby otrzymać pełną emeryturę?
Pełna państwowa emerytura folkepension przysługuje osobom, które spełniają warunki dotyczące długości pobytu lub aktywności zawodowej w Danii.
Aby otrzymać pełną folkepension, należy posiadać okres uprawniający do emerytury odpowiadający 40 latom.
W praktyce oznacza to, że osoby, które przepracowały lub mieszkały w Danii krócej, otrzymują odpowiednio pomniejszoną część świadczenia.
Przykładowo:
- 1 rok daje prawo do około 1/40 pełnej emerytury,
- 10 lat daje prawo do około 1/4 świadczenia,
- 20 lat pozwala uzyskać około połowę pełnej folkepension,
- 40 lat daje prawo do pełnej emerytury państwowej.
W uproszczeniu można przyjąć, że każdy rok uwzględniony przez duński system zwiększa przyszłe świadczenie proporcjonalnie do pełnej emerytury.
Czy Polacy mogą otrzymać duńską emeryturę mieszkając w Polsce?
Tak. Jedną z najważniejszych zasad obowiązujących w Unii Europejskiej jest możliwość pobierania wypracowanej emerytury również po powrocie do kraju pochodzenia. Oznacza to, że Polak, który pracował w Danii, może po osiągnięciu wieku emerytalnego otrzymywać świadczenie nawet wtedy, gdy mieszka już w Polsce. W wielu przypadkach emerytura wypłacana jest bezpośrednio na konto wskazane przez emeryta. Powrót do Polski nie powoduje automatycznej utraty prawa do wypracowanej duńskiej emerytury.
Jaki jest wiek emerytalny w Danii?
Duński system emerytalny należy obecnie do najbardziej restrykcyjnych w Europie pod względem wieku emerytalnego. W 2026 roku standardowy wiek przejścia na folkepension wynosi zasadniczo 67 lat, choć dokładny moment przejścia na emeryturę zależy od daty urodzenia.
Jednocześnie Dania od kilku lat stopniowo podnosi wiek emerytalny wraz ze wzrostem średniej długości życia mieszkańców. W 2025 roku duński parlament zatwierdził dalsze podwyższanie wieku emerytalnego, który w kolejnych dekadach może wzrosnąć nawet do 70 lat.
Osoby pracujące dziś w Danii powinny mieć na uwadze, że wiek emerytalny może być wyższy niż obecne 67 lat, jeśli będą przechodziły na emeryturę za kilkanaście lub kilkadziesiąt lat.
Ile wynosi emerytura w Danii w 2026 roku?
Wysokość folkepension zależy od kilku czynników, między innymi sytuacji rodzinnej, długości okresu uprawniającego do świadczenia oraz dodatkowych dochodów emeryta. Według stawek obowiązujących w 2026 roku maksymalna folkepension dla osoby samotnej może wynosić około:
- 7 544 DKK miesięcznie podstawowego świadczenia,
- do 8 729 DKK dodatku emerytalnego.
Łącznie daje to nawet ponad 16 000 DKK miesięcznie brutto dla osoby spełniającej warunki do pełnego świadczenia.
W przypadku osób pozostających w związku część dodatków jest niższa, dlatego całkowita wysokość emerytury również może być mniejsza. Należy pamiętać, że Polacy posiadający jedynie kilka lub kilkanaście lat okresów emerytalnych w Danii otrzymają proporcjonalnie niższą część tych kwot.
Czym jest ATP i czy Polakom również przysługuje?
Oprócz folkepension wielu pracowników otrzymuje również świadczenia z ATP.
ATP (Arbejdsmarkedets Tillægspension) jest obowiązkowym systemem dodatkowego zabezpieczenia emerytalnego finansowanym ze składek odprowadzanych podczas zatrudnienia.
Wysokość przyszłej emerytury ATP zależy między innymi od:
- długości zatrudnienia,
- wysokości odprowadzanych składek,
- rodzaju wykonywanej pracy.
Świadczenie ATP jest niezależne od folkepension i może być wypłacane również osobom mieszkającym poza Danią.
Jak złożyć wniosek o duńską emeryturę?
Emerytura państwowa w Danii nie zawsze jest przyznawana automatycznie.
W wielu przypadkach konieczne jest złożenie odpowiedniego wniosku przed osiągnięciem wieku emerytalnego.
Osoby mieszkające w Polsce najczęściej składają dokumenty za pośrednictwem:
- ZUS,
- duńskich instytucji emerytalnych,
- systemów elektronicznych wykorzystywanych przez administrację publiczną.
Przy rozpatrywaniu wniosku uwzględniane są okresy pracy i ubezpieczenia zdobyte w różnych krajach Unii Europejskiej.
Najczęstsze błędy
Wokół duńskiego systemu emerytalnego funkcjonuje wiele nieporozumień. Najczęściej powtarzane błędy to:
- przekonanie, że trzeba przepracować 40 lat, aby otrzymać jakiekolwiek świadczenie,
- założenie, że po powrocie do Polski emerytura przepada,
- mylenie folkepension z ATP,
- przekonanie, że świadczenie zależy wyłącznie od obywatelstwa,
- nieuwzględnianie okresów pracy w innych państwach UE.
Najważniejsza informacja jest taka, że już po jednym roku legalnej pracy w Danii Polacy mogą nabywać prawo do proporcjonalnej części duńskiej emerytury państwowej.
Pełna folkepension przysługuje osobom posiadającym okres odpowiadający 40 latom uprawnień emerytalnych, natomiast osoby z krótszym stażem otrzymują odpowiednio pomniejszoną część świadczenia. Dodatkowo wielu pracowników może liczyć również na wypłaty z systemu ATP.
